Dom i mieszkanie

Budowanie

 

 

Dom i mieszkanie U Vinca jednak rurka korony składa się z dwóch części, jedna z nich jest wytwarzana przez wzrost interkalarny z tkanki dna kwiatowego u podstawy płatków, druga powstaje ze zrośnięcia nasadowych części początkowo wolnych płatków korony (Boke, 1948). Przekształcenie się otwartego początkowo owocolistka w zamknięty utwór jest związane z wyraźnie widocznym zrastaniem się brzegów owocolistka w ontogenezie (Baum, 1948a,b,d). Jednak dolna część owocolistka od początku rozwoju zawiązka może mieć kształt worka pozbawionego szwu (rys. 18.6). Powstawanie słupkowi synkarpicznych jest w różnym stopniu związane z kon-genitalnym zespoleniem owocolistków i ich zrastaniem w ontogenezie (Baum, 1948a,b; Boke, 1949; Lemfellner, 1950, 1951b). Owocolistki i pręciki również mogą zrastać się ze sobą w ontogenezie (Baum, 1948c). Poza tym części okwiatu i pręciki mogą powstawać razem ze wspólnych zawiązków, wyodrębniając się dopiero w czasie późniejszego wzrostu (Ehrenberg, 1945; Jones i Em-sweller, 1936; Roth, 1959b; Sattler, 1962).

Omówione wyżej procesy można wyjaśnić na charakterystycznych przykładach rozwoju kwiatów. Kwiat Allium cepa (cebula) jest stosunkowo niewyspecjalizowany, gdyż ma niezróżnicowany okwiat o wolnych członach i górną zalążnię (rys. 18.10A). Owocolistki są jednak zrośnięte. Sześcioczłonowy okwiat składa się z dwóch okółków - zewnętrznego i wewnętrznego. Sześć pręcików ustawionych jest w pachwinach sześciu członów okwiatu. Trzy zrośnięte owocolistki tworzą słupkowie z trójkomorową za-lążnią i łożyskiem środkowym (placentacja kątowa). Szyjka słupka jest cienka i ma znamię o słabo zarysowanym trójpłatowym kształcie. Kwiaty przed wyodrębnieniem się ich części składowych mają postać kulistych uwypukleń. Najwcześniej wykształcają się trzy zewnętrzne człony okwiatu. Pręciki znajdujące się w pachwinach tych członów różnicują się z nimi jednocześnie i powstają z tych samych zawiązków (rys. 18.10B). Zewnętrzne człony okwiatu i związane z nimi pręciki wyodrębniają się w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara.

Wewnętrzne człony okwiatu i przynależne im pręciki powstają również wspólnie, lecz w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara (rys. 18.10 B,C). W miarę dalszego wzrostu człony okwiatu przykrywają pręciki (rys. 18.10D,E). Po osiągnięciu tego stadium powstają owocolistki. Występują one w środku wewnętrznego okółka pręcików i ustawione są na przemian z członami tego okółka. Początkowo zawiązki owocolistków wystają ponad powierzchnię dna kwiatowego w postaci trzech podkowiastych uwypukleń tkanki merystematycznej (rys. 18.10.F). Następnie rosną one do góry i do środka, gdzie ich brzegi spotykają się i zrastają ze sobą (rys. 18.10 G). W wyniku wierzchołkowego wzrostu trzech owocolistków powstaje złożona szyjka słupka, a trzy jej składowe części zrastają się ze sobą całkowicie (rys. 18.11 A-D). Nasada szyjki jest ostatecznie zagłębiona w środkowej części zalążni, gdyż owoco-listki uwypuklają się do góry w czasie różnicowania się zalążków (rys. 18.1 ID).