Dom i mieszkanie

Budowanie

 

 

Dom i mieszkanie Zalążki powstają przed zrastaniem się brzegów owocolistków. Są anatropowe i mają dwa integumenty (rys. 18.11). Kwiat Lactuca. sativa (sałata) może posłużyć do zilustrowania rozwoju bardzo wyspecjalizowanego kwiatu z dolną zalążnią (kwiat górny) i zygomorficzną, zrosłopłatkową koroną (Jones, 1927). Sałata należy do rodziny Compositae, w której kwiaty zebrane są w główkowate kwiatostany. Poszczególne kwiaty powstają w kierunku akropetalnym na spłaszczonym dnie kwiatowym, wobec czego najbardziej zewnętrzne kwiaty w główce są najstarsze, a najbardziej wewnętrzne najmłodsze (rys. 18.12A-C). W poszczególnych kwiatach najpierw pojawiają się płatki korony w postaci pięciu uwypukleń na brzegu zawiązka kwiatowego. Jednak bezpośrednio po ich pojawieniu się zostają one wypchnięte do góry przez interkalarny wzrost pierścienia tkanki, na którym osadzona jest korona. W wyniku tego wzrostu centralna część zawiązka kwiatowego przyjmuje kształt kubkowaty (rys. 18.12C; środkowe zawiązki).

Pręciki, które powstają później od korony osadzone są niżej od niej, ale w rzeczywistości znajdują się bliżej od niej do środka, tj. do wierzchołka kwiatu (rys. 18.12D). Prawie równocześnie z pręcikami pojawia się p a p p u s, który interpretowany jest niekiedy jako zbiór włosków epidermy (Puri. 1951), a czasami jako kielich. Powstaje on naprzeciwko pręcików na zewnętrznej powierzchni krawędzi kubkowatego zawiązka kwiatu, na którym wyżej osadzona jest korona i pręciki (rys. 18.12 D,E). Korona w czasie swego dalszego wzrostu rozwija się jako utwór rurkowaty z wykształconym z jednej strony języczkowatym wyrostkiem (zygomorficzna, języczkowata korona). Wyróżnić można dwa stadia wzrostu rurki korony. W pierwszym z nich wzrost interkalarny, występujący ponad miejscem osadzenia pręcików, doprowadza do wytworzenia górnej części rurki korony (rys. 18.12 G). W drugim stadium wzrost interkalarny wytwarza dolną część rurki (rys. 18.12H), w której dolne części korony i pręcików zespolone są ze sobą kongenitalnie (pręciki epipetame).

Drugie stadium występuje dość późno w rozwoju kwiatu. U przedstawicieli Composilae mających rurkowate korony o symetrii promienistej, górna część korony przez cały okres rośnie równomiernie. Natomiast w koronach zygomorficznych, jak np. u sałaty, górna część rośnie asymetrycznie (rys. 18.12/). Wolne części pręcików również wydłużają się, a każdy pręcik różnicuje się na nitkę i pylnik (rys. 18.12H). Owocolistki wykształcają się na najwyższym morfologicznie poziomie kwiatu, tzn. wewnątrz zagłębienia kubkowatego zawiązka kwiatowego. Dwa owocolistki widoczne są w postaci dwóch uwypukleń poniżej pręcików (rys. 18.12B,F). Owocolistki te zasklepiają komorę zalążni (rys. 18.12F), przedłużając się nad nią w zamkniętą, złożoną szyjkę słupka z dwuczęściowym znamieniem (rys. 18.12G,H). Zwykle uważa się, że kubkowaty utwór, otaczający zalążnię u Composilae, składa się ze zrośniętych ze sobą bazal-nych części okółków kwiatowych złączonych z nasadami owoco-listków. Innymi słowy, zalążnia otoczona jest rurką kwiatową.



Tagi: kwiatostan, pęd, łodyga

Drzewo kategorii